Trong lĩnh vực bôi trơn công nghiệp và ô tô, ngoài độ nhớt của dầu, mỡ bôi trơn còn được phân loại theo độ đặc – mềm, trong đó tiêu chuẩn NLGI là thước đo quan trọng nhất. Tuy nhiên, rất nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa NLGI và độ nhớt dầu, dẫn đến việc chọn sai mỡ, gây rò rỉ, kém bôi trơn hoặc hư hỏng thiết bị. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ NLGI 000 – 0 – 1 – 2 – 3 là gì và cách chọn sao cho đúng.
NLGI là gì?
NLGI (National Lubricating Grease Institute) là tổ chức đưa ra tiêu chuẩn phân loại mỡ bôi trơn dựa trên độ xuyên kim (worked penetration). Hiểu đơn giản, NLGI cho biết mỡ đặc hay mềm, chứ không phải khả năng chịu tải hay độ nhớt dầu gốc. Chỉ số NLGI càng nhỏ thì mỡ càng mềm, càng lớn thì mỡ càng đặc.
Tiêu chuẩn NLGI được chia từ 000 đến 6, nhưng trong thực tế sử dụng phổ biến nhất là NLGI 000 – 0 – 1 – 2 – 3.
Ý nghĩa từng cấp NLGI 000 – 0 – 1 – 2 – 3
NLGI 000 là mỡ siêu mềm, gần như dạng dầu đặc, có khả năng tự chảy. Loại này thường dùng cho hộp số kín, hộp giảm tốc nhỏ, hệ thống bôi trơn trung tâm hoặc những nơi không thể dùng dầu lỏng do nguy cơ rò rỉ. NLGI 000 giúp mỡ dễ phân bố đều trong các cơ cấu kín.
NLGI 0 là mỡ rất mềm, vẫn có tính chảy nhẹ. Phù hợp cho hộp số bánh răng hở, hộp số công nghiệp tải nhẹ, hệ thống bôi trơn tự động và các vị trí cần mỡ lan tỏa nhanh.
NLGI 1 là mỡ mềm vừa, dễ bơm, dễ phân bố. Thường dùng cho vòng bi tốc độ cao, động cơ điện nhỏ, bơm mỡ tập trung trong môi trường lạnh hoặc khi yêu cầu ma sát thấp.
NLGI 2 là cấp mỡ phổ biến nhất hiện nay. Đây là loại mỡ đa dụng, cân bằng tốt giữa độ bám dính và khả năng lưu thông. NLGI 2 được dùng rộng rãi cho vòng bi, bạc đạn, khớp nối, gầm xe, máy móc công nghiệp, xe tải, xe nâng và thiết bị xây dựng.
NLGI 3 là mỡ khá đặc, khả năng bám dính cao, ít bị chảy khi nhiệt độ tăng. Phù hợp cho ổ trục tải nặng, môi trường nhiệt độ cao, rung động mạnh hoặc nơi cần mỡ bám lâu, ít bảo dưỡng.
Cách chọn NLGI cho đúng kỹ thuật
Khi chọn mỡ bôi trơn, không nên chỉ nhìn vào thương hiệu hay giá thành mà cần dựa vào điều kiện làm việc thực tế. Một số nguyên tắc quan trọng:
- Hộp số kín, bôi trơn tự động, không dùng được dầu → ưu tiên NLGI 000 hoặc 0
- Vòng bi tốc độ cao, bơm mỡ trung tâm, môi trường lạnh → chọn NLGI 1
- Vòng bi thông dụng, gầm xe, máy công nghiệp phổ biến → NLGI 2 là lựa chọn an toàn
- Tải nặng, rung mạnh, nhiệt độ cao, ít bảo dưỡng → NLGI 3 phù hợp hơn
Ngoài ra, cần lưu ý rằng NLGI không thay thế cho độ nhớt dầu gốc. Hai loại mỡ cùng NLGI 2 nhưng dầu gốc ISO VG khác nhau vẫn cho hiệu quả bôi trơn rất khác. Vì vậy, khi chọn mỡ cần xem đồng thời NLGI, độ nhớt dầu gốc, phụ gia EP, khả năng chịu nhiệt và môi trường làm việc.
Những sai lầm thường gặp khi chọn NLGI
Một sai lầm phổ biến là cho rằng mỡ càng đặc càng tốt. Thực tế, mỡ quá đặc có thể gây nóng ổ trục, thiếu bôi trơn và tiêu hao năng lượng. Ngược lại, mỡ quá mềm dễ chảy, gây rò rỉ và mất mỡ nhanh. Do đó, chọn đúng NLGI theo khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị luôn là ưu tiên hàng đầu.
Kết luận
NLGI 000 – 0 – 1 – 2 – 3 là thang đo độ đặc mềm của mỡ bôi trơn, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả bôi trơn và tuổi thọ thiết bị. Hiểu đúng và chọn đúng NLGI không chỉ giúp máy móc vận hành ổn định mà còn giảm chi phí bảo trì và rủi ro hư hỏng. Khi chưa chắc chắn, hãy kiểm tra tài liệu kỹ thuật hoặc trao đổi với đơn vị cung cấp mỡ bôi trơn chuyên nghiệp để được tư vấn chính xác.
